De polder voorbij.

Social Share Toolbar

polderDeze week is in verschillende media bericht over de reanimatie van het Nederlandse poldermodel. De rol van de Sociaal Economische Raad (SER), in de jaren 80 nog vrij prominent, zou wel weer eens belangrijk(er) kunnen worden. Verder komen voor mij de volgende signalen hier nog bij: een (te) snel regeerakkoord, afbrokkelend vertrouwen, krimpende oude politieke partijen en vakbonden, een stuntelende premier en, symbolisch,  een (Hedwige)polder die maar niet wil onderlopen. Voor mij signalen dat het Poldermodel juist NIET het antwoord is.

De afstand tussen burgers en politiek is inmiddels zo groot, dat er nieuwe structuren nodig zijn en NIET de modellen uit het verleden. De werkgevers en werknemers-vertegenwoordigingen zijn voor mij en velen al lang niet meer de vertegenwoordigers van onze belangen. In feite zijn de oude structuren  geen antwoord (meer) op onze hedendaagse vragen. In dit bericht neem ik jullie mee naar een nieuwe horizon voor de Nederlandse netwerksamenleving.

Bij de berichten over de SER viel mij iets op. De betrokken  bewindslieden geven steeds aan dat de werknemers en werkgevers in de SER mogen meepraten over de invulling van het beleid (lees: de marginale ruimte die er nog is door het omvangrijke bezuinigingspakket). Dat is oude politiek: wij bepalen de piketpaaltjes en het kruimelwerk is speelgoed voor de zogenaamde sociale partners. We praten over 100 miljoen voor een verstopte (jeugd en tweede jeugd!))arbeidsmarkt, inbreng bij een rigoureuze inperking van ontslaguitkeringen…Ondertussen geen antwoorden op de vragen vanuit de bouwbranche, geen slimme inzet van budgetten voor een verstopte economie, geen herkenbare inzet voor duurzaamheid….

Zie hier de ingrediënten voor de volgende bespiegeling. Op het moment dat Lodewijk Asscher op radio 1 op zalvende wijze de zegeningen van het poldermodel aan het tellen was, vroeg ik me af waarom de sociale partners en andere experts niet tijdens de vorming van het regeerakkoord zijn betrokken. Wat een tijd had dat bespaard! Dan hadden we echte bruggen kunnen bouwen (zoals dit kabinet wil). Dan waren blunders als het zorgdossier niet voorgekomen. De arrogantie van de macht is de grootste valkuil van elke gezagsdrager.

Actueel: ik lees in het AD van 24 december jl. dat het Nederlandse hoger onderwijs ver achterblijft met het via internet aanbieden van colleges. Dat we daar de boot aan het missen zijn. Interessant is bij dit type onderwijs dat Nederlandse studenten topcolleges uit andere landen kunnen volgen. Maar ook in Nederland gegeven colleges zijn interessant genoeg om ter beschikking te stellen van de vooruitgang. Kom op hoge scholen en universiteiten: mouwen omhoog! Daarom zullen we de polder achter ons moeten laten en verder moeten zoeken naar wegen om het water op de juiste plaats te houden (of te krijgen).

Deze horizon gaat verder dan de Nederlandse polder. Het perspectief moet worden ingekleurd: niet door een SER, maar door volksvertegenwoordiging anno nu. Bijvoorbeeld: door minder krampachtig om te gaan met Europa, niet te leunen op traditionele ingesleten verhoudingen. Niet bang te zijn voor directe inbreng van ons, de burger. Duidelijk is wel dat we genoeg hebben van instituten waar de hoge heren alleen maar met hun eigen (machts)positie bezig zijn (scholen, woningbouwcorporaties, provinciebestuurders). Ook oude instituten die een nieuw gezicht willen laten zien, bijvoorbeeld Aegon met de KNAB-bank (slecht gevonden naam hoor!), zijn niet het antwoord.

Het antwoord op de vraag hoe we de polder achter ons laten zit in ons zelf: Burgernet, United Consumers, stichtingen rond de Woekerpolis, Facebook, Twitter, LinkedIn, Serious Request… Voor een deel losse netwerken, gebaseerd op een gezamenlijk belang. Dat geldt zelfs voor de social media: zakelijk, sociaal of een combi. De beste initiatieven voor deze nieuwe netwerken komen uit ons zelf. Dat zou ook voor het Poldermodel kunnen/moeten. Zo’n netwerk, of verschillende netwerken, zou/zouden ook een onderdeel moeten gaan uitmaken van de wijze waarop we ons land op koers houden. Als we in staat zijn vóór de verkiezingen alles te peilen wat maar te peilen valt, dan is onze inbreng ook NA de verkiezingen op één of andere wijze te borgen. Zoals de overheid “antwoord voor bedrijven” biedt zou er ook één of meerdere “antwoord voor de burgers” moeten zijn, gebaseerd op de vragen die burgers stellen. Als vakbonden, politieke partijen, gemeenten en de burgers dat in de gaten zouden hebben en er echt iets aan zou gaan doen, dan zijn we de polder voorbij.

 

Eén gedachte over “De polder voorbij.”

  1. Hallo Wim,

    Je artikel bestrijkt twee onderwerpen die me erg aanspreken: de afstand tussen politiek en de burger en de toepassing van techniek om maatschappelijke onderwerpen/problemen aan te pakken en naar een ander niveau te tillen. En ik denk dat je hier een erg sterke stelling neemt; het poldermodel biedt niet wat we nodig hebben. Maar een echt gesprek, waarbij inbreng uit verschillende hoeken het gesprek naar een ander niveau tilt. En voorkomt dat de overheid / instanties alleen reactief zijn en alleen reageren op de resultaten van door hen bedachte oplossingen, in plaats van pro-actief in staat te zijn om een oplossing te bieden die ook door de betrokkenen wordt gedragen.

    Een simpel voorbeeld: een vriend van me woont in België en nog voor de Fyra begon had hij al op de bres gestaan omdat het voor hem – en veel mensen met hem – alleen maar nadelig was. Nu weet ik te weinig van het onderwerp om te stellen of dit debacle voorkomen had kunnen worden, maar als er geen draagvlak was onder de doelgroep an de Fyra, voor de Fyra, dan had het project bij voorbaat al de plank misgeslagen.

    Een kennis van me drukte ooit een van de meest centrale problemen van de Nederlandse maatschappij heel simpel uit: er zitten geen ondernemers in de tweede kamer. Als die er hadden gezeten, dan was het een stuk makkelijker geweest om een bedrijf te beginnen en te runnen, was zijn stelling. Maar met jouw insteek hoeven de ondernemers niet in de tweede kamer te zitten, ze hoeven alleen betrokken te worden in voor hen relevante ontwikkelingen. Zij het via twitter, een forum, een facebookgroep, of wat dan ook als een praktisch medium wordt gezien.

    Toch zie ik ook wel eens cases waarbij er wél heel mooi sprake is van een connectie tussen de bevolking en de politiek. In Amerika is er recent een petitie getekend door 25.000 mensen waarin wordt voorgesteld dat Amerika de death star van Star wars na zou bouwen. Een mooie grap, kan niet serieus bedoeld zijn. En het witte huis is in principe niet verplicht om serieus te reageren (ze kunnen gewoon zeggen ‘we nemen het in overweging, dankjewel, punt’). Toch heeft Obama iemand een uitgebreide, van Star wars verwijzingen gevulde brief laten sturen( http://www.expand.nl/hr-weblog/off–en-nearshoring–trend-of-noodzaak- ). Nu kun je dit zien als een gooi naar populariteit, maar ook als een manier om een verbinding te zoeken met de gewone burger, die ook van een stuk humor houdt. De vermenselijking van de politiek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *